Ngoài việc gây các bệnh như viêm đường hô hấp, tiêu chảy, viêm da ở trẻ em hay tăng huyết áp, hen, viêm khớp ở người già, thì nắng nóng kéo dài cũng là yếu tố gây ra tình trạng co thắt mạch máu não, tăng nguy cơ đột quị cho những người có vấn đề về huyết áp, tim mạch, tiểu đường.
Tăng nguy cơ đột quị
BS Nguyễn Thị Kim Liên - Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não, BV Nhân Dân 115, cho biết: Trong những ngày qua, lượng bệnh nhân (BN) nhập viện tại khoa do tai biến mạch máu não tuy không tăng nhiều (khoảng 120 bệnh/ngày), nhưng lại có nhiều trường hợp bệnh nặng. Điển hình là BN L.V.B., 76 tuổi, nhập viện cách đây bốn ngày vì chóng mặt, liệt nửa người phải. Theo người nhà thì BN vốn có tiền sử cao huyết áp và đã từng một lần bị tai biến mạch máu não. Sau khi nhập viện, BN đột ngột chóng mặt dữ dội. Các BS chẩn đoán, BN bị tai biến mạch máu não thể thiếu máu cục bộ do tắc, hẹp tuần hoàn sau. Sau đó BN được điều trị bằng phương pháp tiêu sợi huyết đường động mạch và đã có dấu hiệu hồi phục.
Tai biến mạch máu não (đột quị) là tình trạng một phần não bị hư hại đột ngột do mất máu nuôi, làm các tế bào não chết dần. Hậu quả là sẽ dẫn đến tổn thương thần kinh ở các mức độ khác nhau. Nếu nặng, BN có thể hôn mê hoặc tử vong.
Nguyên nhân của đột quị là do có tổn thương mạch máu gây xuất huyết não (mạch máu não bị vỡ) hoặc nhồi máu não (mạch máu não bị tắc). Đáng nói là sự thay đổi đột ngột của thời tiết: quá nóng hoặc quá lạnh, sẽ khiến cho những BN, vốn đã có những bệnh lý về tim mạch, cao huyết áp dễ rơi vào đột quị, nhất là ở những người lớn tuổi.
Phòng bệnh ra sao?
Đột quị thường xảy ra ở người lớn tuổi, nam giới. Những người có nguy cơ đột quị nhiều nhất là BN có bệnh tăng huyết áp, tiểu đường, các bệnh lý tim (rung nhĩ, thiếu máu cơ tim, suy tim nặng), xơ vữa động mạch, cơn thoáng thiếu máu não, bệnh mạch máu ngoại biên mà không được kiểm soát tốt.
Ngoài ra, còn có một số yếu tố khác có thể gây đột quị như nghiện thuốc lá, ít vận động, béo phì, nghiện rượu, căng thẳng thần kinh... Nhiều nghiên cứu cho thấy, mối liên hệ chặt chẽ giữa cao huyết áp và nguy cơ đột quị là rất lớn. Vì vậy, theo dõi và điều trị tăng huyết áp thường xuyên là biện pháp phòng ngừa đột quị rất hiệu quả.
Thói quen ăn uống tốt, thể dục đều đặn cũng giúp giảm nguy cơ bị đột quị. Điều đáng nói là nhiều BN không biết dấu hiệu bị đột quị, thường đến BV trễ hoặc có những xử trí tại nhà không đúng. Việc cấp cứu sớm có ý nghĩa rất quan trọng, do trong vài giờ đầu, khi mới xảy ra đột quị thường có nhiều biến chứng đe dọa tính mạng BN. Chúng ta có thể lựa chọn những phương pháp điều trị rất hiệu quả như dùng thuốc tiêu cục huyết khối bằng đường tĩnh mạch hay động mạch. Giúp BN tránh khỏi bị tàn phế sau đột quị.
Cần chú ý năm dấu hiệu sau:
1/ Đột ngột yếu, tê mặt, tay, chân;
2/ Đột ngột nhìn mờ đi hoặc mất thị lực;
3/ Đột ngột khó nói hoặc không hiểu lời nói;
4/ Đột ngột đau đầu dữ dội mà không biết nguyên nhân;
5/ Chóng mặt, loạng choạng, té.
Theo các tài liệu khoa học, nguy cơ đột quị tái phát ở khoảng 25% trong 5 năm đầu sau đột quị, 3% trong 30 ngày đầu, 1/3 các trường hợp tái phát trong vòng hai năm đầu. Vì vậy, với những người bị bệnh đột quị, sau khi điều trị và xuất viện về nhà thì cần phải thường xuyên theo dõi, tránh tái phát bệnh.
Trong mùa nóng, người cao tuổi nên lưu ý đến chế độ dinh dưỡng thật tốt, ăn đủ chất, uống nhiều nước, bổ sung vitamine và khoáng chất. Cần tránh sự thay đổi nhiệt độ đột ngột, không nên ra ngoài khi trời nắng nóng... nhằm giảm nguy cơ đột quị.
BS Nguyễn Minh Trí Viên - Trưởng khoa Ngoại, Viện Tim TP.HCM:
Thời tiết nắng nóng, sẽ làm nặng thêm bệnh lý suy tim ở người lớn tuổi và đặc biệt là những trẻ bị bệnh tim. Bởi, trời nóng, động mạch sẽ giãn nở, đưa máu tới ngoại vi, thải bớt nhiệt lượng làm tăng tiết mồ hôi. Tim tăng sức co bóp, tăng tần số hoạt động đồng thời tăng hô hấp để tăng lượng oxy lên. Vì thế, với những trẻ bệnh tim, tứ chứng fallot rất nhạy cảm với chuyện tăng nhiệt độ của môi trường cũng như tăng nhiệt độ cơ thể, tăng nhịp tim.
(Theo Phụ Nữ)
|