Huyết áp cao hiện là cơn ác mộng của sức khỏe cộng đồng. Vì sao giải pháp phòng trị không quá phức tạp mà bệnh huyết áp cao vẫn đứng đầu trên bảng tử vong của bệnh tim mạch?
Không thiếu thuốc nhưng vẫn thua đậm
Cho dù thầy thuốc hiện có trong tay không dưới 8 nhóm hoạt chất với hiệu năng cao, bệnh huyết áp cao vẫn giữ nguyên vị trí hàng đầu trên bảng tử vong của bệnh tim mạch. Đó là chưa kể đến các hậu quả trầm trọng như tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận... Điều đáng nói là bệnh tuy nặng đến thế, tuy cũng được đề cập thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng, nhưng, theo chuyên gia về bệnh thời đại ở Đức, không dưới 30% người trưởng thành bên đó đã là nạn nhân của bệnh huyết áp cao, nhưng không dưới 2/3 trong số họ không biết đã mắc bệnh! Ai dám nghĩ là số người hiểu về bệnh huyết áp cao bên mình cao hơn bên Đức? Không lạ gì khi nhiều bệnh nhân đến phòng cấp cứu quá trễ khiến số tử vong cao đến thế!
Không thiếu phương tiện chẩn đoán nhưng vẫn sót. Thật đáng tiếc khi máy đo huyết áp bây giờ tiện dụng hơn xưa và cũng không đắt giá đến độ phải bán bò tậu máy mà bệnh này vẫn tác oai tác quái không coi thầy thuốc ra gì. Đơn giản là vì:
- Nhiều người không nhận ra đã bị cao huyết áp vì triệu chứng bệnh quá thông thường như nhức đầu, chóng mặt, mệt mỏi, cáu kỉnh... Số người chịu đến thầy thuốc lại không đến 20%! Tỷ lệ này tất nhiên còn thấp hơn nữa ở xứ mình khi việc khám bệnh ở nhiều nơi còn khổ cực quá chừng.
- Không ít người sau khi ghi nhận huyết áp cao hơn 140/90 vẫn xem thường. Vì sợ phải uống thuốc suốt đời, ngại phải tái khám tốn kém... Trên thực tế, cho dù huyết áp chỉ dao động trong khoảng 135/85 nhưng trong thời gian dài đã đáng lo. Cũng đừng quên phí tổn khi có biến chứng sẽ cao gấp nhiều lần chi phí điều trị bệnh thật sớm.
- Rất đông người từ 50 tuổi không theo dõi huyết áp thường xuyên hàng tháng, hay thậm chí hàng tuần, nhất là ở đối tượng hút thuốc lá, béo phì, tăng mỡ trong máu, bị bệnh tiểu đường, có thân nhân trực hệ đã bị tai biến mạch máu não, hay nhồi máu cơ tim.
- Ít người có huyết áp sát mức bệnh lý chịu áp dụng chế độ dinh dưỡng bớt muối tăng chất xơ, giảm cân, bỏ thuốc lá, sống thư giãn, tham gia thể dục thể thao... thay vì chỉ thụ động trông mong vào viên thuốc hạ áp như giải pháp đơn phương.
- Hơn phân nửa số đối tượng đang được điều trị bệnh huyết áp cao thậm chí không uống thuốc đúng theo y lệnh và theo dõi huyết áp định kỳ!
Giải pháp không quá phức tạp
Chắc chắn không thể giảm tỷ lệ tử vong nếu thầy thuốc tiếp tục chống bệnh tim mạch mà thiếu sự tiếp tay của người bệnh và giới truyền thông đại chúng. Cho dù có thêm thuốc tốt, cho dù có thêm hàng trăm bác sĩ mổ tim khéo tay vẫn chỉ là giải pháp thụ động. Ngày nào mỗi cơ sở y tế tuyến xã chưa là nơi hướng dẫn chính xác từ cách đo huyết áp cho đúng, chế độ dinh dưỡng nhẹ gánh cho trái tim cho đến cách dùng thuốc cho hiệu quả, ngày nào nhân viên y tế chưa có thói quen kiểm soát huyết áp cho tất cả bệnh nhân, dù đến khám vì lý do khác, ngày đó bệnh huyết áp cao vẫn tiếp tục là cơn ác mộng của sức khoẻ cộng đồng. Sát thủ đánh lén là thường. Bệnh huyết áp cao không hề giấu mặt.
Bác sĩ Lương Lễ Hoàng
(Theo Nông Thôn Ngày Nay)
|